Yeni Arama Motoru Hakia, Google’ın Pabucunu Dama Atabilecek mi?
Arama motoru pazarı, Google‘ın PageRank algoritmasıyla mevcut paradigmayı yıkmasının ardından sonra geri dönülemez şekilde değişti derken şimdi yeni bir paradigma ile karşı karşıyayız. Bu yeni paradigmanın öncüsünün ilginç bir özelliği ise algoritmayı geliştirenin bir Türk olması (Dr. Riza C. Berkan).
Evet bu yeni arama motorunun adı Hakia. Acaba Hakia, Google’ın PageRank üzerine kurulu paradigması karşısında başarılı olabilecek mi?
Hakia hala beta aşamasında. Bu aşamanın bir müddet daha sürmesi bekleniyor. Ama şimdiden çeşitli sorularına cevap arayanlar denemeye başlayabilirler.
Hakia’dan nasıl haberim oldu? Sağolsun, kendisinin üniversite yıllarında danışman hocası olmaktan gurur duyduğum çok çalışkan, iyi yazılımcı, özellikle yapay zeka konularında doymak bilmeyen öğrenme arzusuna ve kodlama yeteneğine sahip olan, gelecek vaadeden pırlanta gençlerimizden Bahadır Zeren bana bu firmada çalışmak için başvurduğunu söylediğinde araştırma gereği hasıl oldu. (Bahadır, Hakia için kaçırılmayacak bir değer) Yaklaşık 6 ay kadar önce Prof. Dr. Mehmet Akyurt bana bir epostayla bir hemşerisinin arama motoru işine girdiğini söyleyerek Hakia linkini vermişti. Fakat 1-2 arama sonucunda gelen çok zayıf sonuçlar neticesinde pek önemsememiştim.
Bahadır’la görüşmemizden sonra olayın ciddiyetini anlayarak yeni bir çığırın öncüsü olabilir mi diyerek arama arzusu başladı. Hakia’da eğer jenerik kelimeleri (genel kelimeler) ararsanız gelen sonuçları kesinlikle berbat bulacaksınız. Zira paradigma buna uygun değil. Örneğin, bir ‘üretim’, ‘video’, ‘mp3′, ya da ‘mühendis’ diye arayın ve aynı aramayı Google ile yapın bariz farkı hemen görebilirsiniz. Ama bir soru sorarak arama yaparsanız algoritmanın üstünlüğü ortaya çıkıyor.
Ben denemek için aklıma ilk gelen soruyu önce Hakia’ya sordum What is the difference between management and engineering management şeklinde.. Daha sonra aynı soruyu Google’a: What is the difference between management and engineering management
Yıllardır ‘Engineering Management’ dersini öğreten birisi olarak Hakia’dan aldığım sonuçların Google sonuçlarından daha iyi olduğunu söyleyebilirim.
Peki Türkçe sorular için? Tam bir soru metni yazarak hem Google hem de Hakia’da kendiniz deneyiniz. Örnek:
Hakia: ÖSS 2007 sınavı başvuruları ne zaman başlıyor?
Google: ÖSS 2007 sınavı başvuruları ne zaman başlıyor?
Hakia’ya buradan ulaşabilirsiniz. Projenin başında Dr. Riza C. Berkan bulunuyor. Hakia’yı takip etmek isterseniz bir de kurumsal blog‘u bulunuyor. Öyle görünüyor ki yakın gelecekte tam soru ile arama yaparken “Google’a selam, Hakia’ya devam!” diyeceğiz. Şimdiden hazırlıklı olun derim…
Yakındaki, planlanan yazıda Hakia’nın Ontolojik semantik (Ontological Semantics), Bulanık Mantık (Fuzzy Logic), Hesaplamalı Lingusitik (Computational Linguistics) üzerine kurulu algoritmasından bahsedilerek Google ile karşılaştırması yapılacak, güçlü ve zayıf yanlarına değinilecektir.